Door intrede van het bouwbesluit in 1992 is er in Nederland veel veranderd op het gebied van woningbouw. Het bouwbesluit stelt eisen op het gebied van gezondheid, veiligheid en energie. Het spreekt voor zich dat deze eisen gevolgen hebben voor de gevels; ze moeten immers voldoen aan de gestelde brandeisen, isolatiewaardes en geluidseisen.

Gevelbekleding in relatie tot het Bouwbesluit
Ga je gevelbekleding gebruiken als onderdeel van de buitengevel dan moet je zorgen dat je voldoet aan de eisen van het Bouwbesluit. Onderstaand lichten we een aantal belangrijke aspecten toe waarmee je rekening moet houden als je gevelbekleding gaat toepassen. Ook benoemen we de eigenschappen die van groot belang zijn voor de wijze van montage. Doordat er de laatste jaren steeds meer producten (met elk hun verschillende eigenschappen) op de markt zijn gekomen, is het van groot belang te weten waarop je moeten letten om het juiste gevelproduct voor je klus te bepalen en adviseren aan je klant. Natuurlijk kun je ook bij onze medewerkers terrecht voor advies ten aanzien van deze aspecten.

Brandveiligheid / WBDBO
Gevelprodukten moeten voldoen aan een bepaalde brandklasse om te voorkomen dat ze snel vlam kunnen vatten. Het bouwbesluit schrijft deze brandklasses voor. Tegelijkertijd moet de gevel als geheel voldoen aan een bepaalde weerstand tegen branddoorslag/ brandoverslag (dit noemen we WBDBO). In het geval van gevels is met name de brandoverslag van belang. Wanneer er bijvoorbeeld in het bouwbesluit staat dat deze weerstand 30 minuten moet zijn, dan mag de verdieping erboven (dit noemen we een brandcompartiment) niet binnen 30 minuten vlam vatten via de gevel eronder. De brandklassen geven dus aan hoelang het duurt voordat een bepaald materiaal ontbrand; een belangrijke eis dus die bepalend is voor de keuze van het gevelmateriaal.
Onze medewerkers kunnen je uitstekend adviseren de brandveiligheid van de diverse gevelbekledingen.

Vochtwering van buiten en binnen
Samen met de brandeisen is de wering van vocht van buiten en vocht van binnen een belangrijk onderdeel van de constructie van de gevel. En dus stelt het bouwbesluit ook eisen aan vochtwering. Zo mag het vocht van buiten (denk aan regen, sneeuw) niet door het buitenspouwblad heen de isolatie bereiken (met name de minerale isolatie is erg gevoelig voor vocht, waardoor de isolatiewaarden zeer sterk dalen). Ook kan vocht van binnen (menselijke adem, keukenvocht, transpiratie, e.d.) een zeer slechte invloed uitoefenen op je constructie. Wanneer het vocht van binnen bijvoorbeeld een houten constructie kan bereiken dan kan deze gaan rotten. Daarom is het dus van groot belang dat we ervoor zorgen dat er zo weinig mogelijk vocht/damp van binnen en van buiten de constructie kan binnendringen. Om dit te voorkomen zijn er o.a. vele soorten folies in de handel. Vraag ernaar bij onze medewerkers.

Ventilatie
Gevels worden opgebouwd volgens het systeem van de 'geventileerde gevel'. De gevel wordt opgebouwd uit verschillende elementen: een draagconstructie -meestal isolatiemateriaal-, een geventileerde spouw en tenslotte de gevelbekleding als functionele, esthetische afwerking. Hoe de draagconstructie wordt opgebouwd, is afhankelijk van de manier van monteren van de gevelbekleding (horizontaal of verticaal) en de eigenschappen van het materiaal zelf. Bij horizontale montage (zie afbeelding A hieronder) kunnen we volstaan met een enkele tengel. Er wordt ook wel dubbel latwerk gebruikt om beter uit te vlakken en om tot een betere ventilatie te komen tussen de latten. Bij verticale montage (zie afbeelding B hieronder) moet een dubbel regelwerk toegepast worden (de buitenste regels staan horizontaal omdat we anders simpelweg niet kunnen monteren )

       
Afbeelding A - Horizontale montage                      Afbeelding B - Verticale montage
(3= minimaal 28mm)                                               (3= minimaal 28mm)

Geventileerd aanbrengen
Als je gevelbekleding gaat toepassen, moet je je realiseren dat de meeste soorten gevelbekleding niet 100% waterdicht zijn waardoor er dus vocht van buiten in de achterconstructie terecht kan komen. Daarom bevelen de meeste fabrikanten verduurzaamd hout aan als je ervoor kiest om de achterconstructie van hout te maken. Komt er vocht in je constructie dan nemen de RC-waardes zeer sterk af zeker als je minerale wol als isolatie hebt gebruikt! Ventilatie in de constructie is dus van groot belang.

Door de gevelbekleding geventileerd aan te brengen, verdwijnt het meeste vocht tegen de achterzijde van de gevelbekleding regelrecht naar beneden en wordt het vocht aan de onderzijde van de constructie 'gelost'. Daarnaast is het van belang dat er aan de binnenzijde (warme zijde) van de constructie een dampdichte folie wordt toegepast. Dit om te voorkomen dat vocht van binnen bij de isolatie kan komen.

Latafstanden
Naast voldoende ventilatie is het van belang dat de gevelbekleding goed 'vast ' zit aan de gevel. Het is immers niet de bedoeling dat bij een beetje wind de delen van de gevel vallen. Belangrijk is hierbij de juiste bevestigingsmaterialen te gebruiken (schroeven, lijmen of spijkeren) en te zorgen voor voldoende ondersteuning om de (soms niet geringe) druk- en trekspanningen op te vangen. Leveranciers geven aan dat de regelafstand bijvoorbeeld niet groter mag zijn dan 600mm h.o.h. (hart op hart).

Materiaalkleur beïnvloedt latafstand
Vaak wordt er onderscheid gemaakt tussen lichte en donkere kleuren. Donkere kleuren worden veel warmer dan lichte kleuren. Het gevolg is dat er bij donkere kleuren grotere spanningen optreden dan bij lichte kleuren. Er kan bijvoorbeeld worden gesteld dat de regelafstand bij lichte kleuren 600mm mag zijn maar bij donkere kleuren mag de h.o.h.-afstand niet meer dan 400mm bedragen. Tevens moet de regelafstand bij 'hangend' werk (bijvoorbeeld onder een dakoverstek) altijd korter zijn dan bij 'staand' werk.

Materiaalkleur beïnvloedt dikte achterhout
Door het verschil in spanningsopbouw tussen de donkere en lichte kleuren wordt er meestal ook een andere eis gesteld ten aanzien van de dikte van het achterhout. Een voorbeeld: lichte kleuren: minimaal 18mm dik, donkere kleuren: minimaal 28mm dik. Door de aanwezigheid van vocht/damp in de achterconstructie wordt er meestal geadviseerd om verduurzaamd hout te gebruiken (in ieder geval geen onbehandeld vuren!)

Bevestigingsmaterialen
Er bestaan tegenwoordig vele manieren om de gevelbekleding op de onderconstructie te monteren. De meeste gebruikte vormen van monteren zijn: schroeven, lijmen of spijkeren. Ondertussen zijn er ook kliksystemen op de markt. De meest toegepaste vorm van montage is nog altijd schroeven. Met name de kunststof gevelbekledingen(maar ook werzalit) zijn voorzien van zogenoemde slobgaten. Dit zijn gaten die enigszins langwerpig van vorm zijn. Wanneer je nu bijvoorbeeld de schroef in het midden van een slobgat draait (niet te vast) dan kan het materiaal zowel links als rechts op 'werken'. Links en rechts heeft de schroef op deze wijze ruimte (zie afbeelding C hieronder). Bij produkten met een aparte toplaag mag de schroef niet door deze laag worden gedraaid. Het vocht kan onder de toplaag komen waardoor deze loslaat van de 'drager'.


Afbeelding C

Gevelbekleding werkt en zet dus uit
Het is natuurlijk prachtig dat er zo'n grote verscheidenheid aan gevelbekleding op de markt te verkrijgen is. Verscheidenheid in uitvoering maar ook in materiaal. De verschillende materialen reageren allemaal weer anders bij temperatuurverschillen. In het algemeen kun je zeggen dat materialen uitzetten bij hogere temperaturen en krimpen bij lagere temperaturen. De mate waarin materialen uitzetten/krimpen bij een bepaalde temperatuurswijziging noemen we de 'Lineaire uitzetting'. We kunnen dit tevens uitdrukken in een getal; de lineaire uitzettingscoëfficiënt. Bij het uitzoeken van gevelbekleding is het daarom van belang om te weten wat de uitzettingscoëfficiënt van het product is. Zeker wanneer langere lengtes van een bepaald produkt gebruikt gaan worden. Want hoe langer het materiaal des te groter zal de krimp of uitzetting zijn. Dit is gelijk één van de redenen dat sommige produkten tot een bepaalde lengte verkrijgbaar zijn.
Onze medewerkers kunnen je adviseren over het uitzetten en krimpen van de diverse gevelbekledingen.

Geluid
Een onderwerp uit het bouwbesluit dat ook van belang kan zijn voor gevelbekleding is "Bescherming tegen geluid van buiten". Dit behandelen we hier niet omdat deze eis geldt voor de opbouw van de totale constructie en gevelbekleding hieraan wel kan bijdragen maar niet van doorslaggevend belang zal zijn.